ابراهيم عاملي ( موثق )

349

تفسير عاملي ( فارسي )

دلبستگى دارند و خدمتگزارند و مدافع حقوق او . عبد اللَّه مسعود و سعيد جبير گفته‌اند : يعنى دامادان و شوهران دختران . ابن حبيش گفته است : نزد عبد - اللَّه مسعود قرآن ميخوانديم ، چون به اين آيه رسيديم ، پرسيد : ميدانى « حفد » يعنى چه ؟ گفتم يعنى چشم مرد ، گفت نه ، يعنى دامادان ، ابو مالك گفت : يعنى انصار و اعوان . عطا گفت : يعنى فرزند و فرزند زاده ها ، مقاتل و كلبى گفتند : بنين فرزندان كوچك هستند و حفدة فرزندان بزرگ . مجاهد و سعيد جبير گفتند : يعنى فرزند فرزند ، ابن زيد گفت : پسران زن باشند از شوهر ديگر ، باصطلاح امروز ما « پيشزاده » ، قتيبى گفت : اصل آن از حفد است و آن متابعت گام باشد و سرعت مشى و مقصود اين است كه حفده يعنى آنها كه در پى كسى بشتاب ميروند براى آمادگى در انجام خدمت او . « فَلا تَضْرِبُوا لِلَّه الأَمْثالَ » 72 كشف نوشته : خداى تعالى را انباز مگوئيد و او را همتا مسازيد ، كه او را مثل و مانند نيست ، شريك و انباز نيست ، و گفته‌اند : يعنى همانند مخلوقاتش نكنيد و با آنها قياس نكنيد و نسنجيد ، چون ضرب المثل بمعنى تشبيه چيزى است به ديگرى در ذات او يا صفات او . « * ( ضَرَبَ اللَّه مَثَلًا عَبْداً مَمْلُوكاً لا يَقْدِرُ عَلى شَيْءٍ ) * تا آخر آيه » 72 طبرى : يعنى خداوند براى شما تشبيه كرده مؤمن و كافر را كه كافر بواسطه ى بيچارگى و محروميت از سعادت كار خير نميكند و از مال خود نميگذرد چنان كه گوئى غلامى است زر خريد عاجز و وامانده از انجام كار و بدست آوردن مال و سرمايه . ولى مؤمن مانند مرد آزاد سرمايه دارى است كه به نهان و آشكار ميبخشد و فرمان خدا ميبرد . مجمع : مجاهد و حسن بصرى گفته‌اند : يعنى اگر دو فرد همانند كه يكى مالدار و قادر بر احسان باشد و ديگرى نادار و ناتوان همانند نيستند ، پس چگونه سنگى كه جماد است و نيروى جنبش در او نيست برابر ميكنيد با خداى كه جان و روزى بقدرت او است . ابو الفتوح : جملهء « لا يستون الحمد للَّه » يعنى اين دو دسته مساوى